İlişkiler Olumlamaları

İlişki tavsiyelerinin çoğu aslında karşındaki kişiyle ilgilidir: onu nasıl okuyacağın, nasıl idare edeceğin, onu nasıl ikna edeceğin. Bu satırlar daha sade ama daha zor bir şey söyler. Bir ilişkide üzerinde çalışabileceğin tek taraf, kendi tarafındır. Sevdiğim insanlara dürüst olabilirim kimsenin davranışını değiştirmek için bir strateji değil. Karşılığında ne yaparlarsa yapsınlar, nasıl davranmak istediğinin tarifi. Bu tür satırlar iyi işler, çünkü onlara inanabilirsin. İnsanın kendine söylediği olumlu cümleler üzerine iyi bilinen bir çalışma, bu cümlelerin inandırıcı hissettirdiğinde en çok yardım ettiğini buldu. Değerin hakkındaki geniş iddialar ise zor bir günde uzak gelebilir. Bu yüzden bu satırlar hüküm vermek yerine seçimleri anlatır: ne isteyeceğini, neyi kabul etmeyeceğini, neye ihtiyaç duymaya hakkın olduğunu. Seçim, bugün uygulayabileceğin bir şeydir ve onu her uyguladığında satır biraz daha doğru hâle gelir.

Sınırlar da buradaki her şey gibi ele alınır. Sınırlarım da sevgimin bir parçası, karşındakine söylediğin bir cümle olmaktan çok, bir sınır koyarken kendine söylediğin bir cümle. Böylece sınır hem onun hem senin için bir ceza olarak değil, bir özen olarak yerine oturur. Bu fark küçük görünür, ama bir sınırın savunmacı değil de koruyucu hissettirmesinin büyük kısmı ondan gelir.

Bu ayrım ilişkilerde neredeyse her yerden daha önemli, çünkü bir satırı başka birini yönetmek için kullanmak cazip gelir. Buradaki her satır onların değil, senin davranışını anlatır. Bu da odağı, seçimlerini kontrol edebildiğin tek kişide tutar.

Kaynak: Wood, Perunovic & Lee, Positive self-statements: power for some, peril for others (Psychological Science, 2009).

Satırı genel olarak insanlar hakkında değil, belirli bir ilişki hakkında söyle. İlişkilerimde neye ihtiyacım olduğunu adını koyarak söyleyebilirim, genel bir hayat felsefesi gibi tekrarlandığında değil, kaçındığın bir konuşmaya yöneltildiğinde bambaşka bir etki yapar.

Bir satır, katlanıp durduğun bir şeyi yüzeye çıkarırsa, bunu karşındakinin hemen değişmesi için bir talep olarak değil, bir bilgi olarak gör. Sevgiyi kazanmak zorunda değilim sana yalnızca bu hafta iyi bir konuşmanın neleri içermesi gerektiğini söyleyebilir. Birine verilecek bir senaryo değildir.

Bir satırı zor bir etkileşimden yalnızca önce değil, sonra okumanın da yeri var. Birini derinden sevip her yaptığını onaylamayabilirim çoğu zaman anın kendisinde değil, sonrasında olanları düşünürken daha çok işe yarar. Az önce yaşananı yüksek sesle yeniden tartışmana gerek bırakmadan, onu anlatacak kelimeleri verir.

Satırı, ona ihtiyaç duyduğun ana olabildiğince yakın bir zamanda kullan: zor bir konuşmadan önce, gurur duyduğun bir sınırı koruduktan hemen sonra, bir tartışmanın ortasında küçüldüğünü fark ettiğinde. Aynı ilişki sürekli aynı hatırlatmaya ihtiyaç duyuyorsa, bunu kendi satırın olarak yazmaya değer. Uygulamada kendi olumlamalarını ekleyip buradaki satırlarla birlikte sırayla karşına çıkmalarını sağlayabilirsin, böylece bu ay ihtiyaç duyduğun hatırlatmanın da bir yeri olur.

Dürüstlüğün zamanla kolaylaşacağına zorlaştığı arkadaşlık. Orada Sevdiğim insanlara dürüst olabilirim bir slogan değil, göze alınan bir risktir.

Aldığından fazlasını verdiğin ve sevginin bedelinin bu olup olmadığını merak etmeye başladığın ilişki. Sevgim bir performans değil tam o merak için.

Ortalığı sakin tutmak için biraz silikleşmeye meylettiğin tartışma. Bu satırlar senden daha sert kavga etmeni ya da daha hızlı çekip gitmeni istemez. Sadece sonra ne olacağını çözerken kendinden vazgeçmeden kalabileceğini hatırlatır.

Bir onarımın ardından gelen o sakin dönem: tartışma bitmiş ama güven hâlâ yeniden kuruluyor. Nasıl iyi seveceğimi hâlâ öğreniyorum, bu bazen hata yapmayı da içeriyor o döneme gerektiği kadar sürme izni verir.