Toparlanma Olumlamaları

İyileşme burada tek bir şey değil ve bu kategori seni buraya hangisinin getirdiğini sormaz. Bir program, bir teşhis, sonunda seni yavaşlamaya zorlayan bir tükenmişlik, herkesin beklediğinden uzun süren bir ameliyat ya da yaralanma olabilir. Hangisi olursa olsun, sunulan şey aynı: ilerlemenin dışarıdan kimseye, sana bile görünmediği günlerde tutunacağın kısa bir cümle. Bugün attığım adım küçük görünebilir, ama gerçek ve bana ait, adımları bir tek sen görsen bile.

Bu tür satırların arkasında araştırma var. Kısa bir süre senin için önemli olanı düşünmek anlamına gelen öz olumlama üzerine yapılan çalışmalar, bunun sağlıkla ilgili davranış değişikliğini desteklediğini buldu. Öz olumlama insanları, normalde uzak durmak isteyebilecekleri bilgilere daha açık hâle getiriyor. Zor bir teşhisin ya da zor bir yılın herkese kaçınma isteği verebileceği türden bilgilere. Bu açıklık iyileşmede önemli, çünkü pek çok şey zor haberleri duyup onlara göre harekete geçmeye bağlı. Bu kategoriyi küçük ve istikrarlı bir yol arkadaşı olarak gör: bir toplantıdan önce, bir aksilikten sonra, zor bir tarihin yıldönümünde okunacak bir şey. İyileşmen neye dayanıyorsa onunla birlikte işler: bir danışman, bir sponsor, bir tedavi planı ya da tahlillerini takip eden bir doktor. Randevular arasındaki, desteğin uzak hissettirebildiği günlerde de orada.

Kaynak: Epton & Harris, Self-affirmation promotes health behavior change (Health Psychology, 2008).

İyileşmede ilerleme nadiren tek yönde gider. Bu yüzden bu satırları, düz çizgili bir grafiğin şimdiye kadar olman gerektiğini söylediği yeri değil, gerçekte bulunduğun yeri işaretlemek için kullan. Zor bir hafta bir sıfırlama düğmesi değildir ve önceki haftaları silmez. O da iyileşmenin içindeki bir haftadır. Zor bir gün başarısızlık değildir; sürecin bir parçası ve hâlâ içindeyim.

Seni özellikle zorlayan anlardan önce bir satıra uzan: tetikleyici, kontrol randevusu, seni yıpratan bir işe dönüşün ilk günü. Bir aksilikten sonra da uzan, tek bir zor günü bütün çabanın boşa gittiğinin kanıtı sayma dürtüsü geldiğinde. O gün, bunun zor olduğundan başka hiçbir şeyin kanıtı değildir. Bunu zaten biliyordun, sana destek olan kişi de biliyor.

Widget'tan gelen bir akşam satırı zor bir günün hemen ardından karşına çıkarsa, bir hüküm gibi değil, sessiz bir eşlik gibi karşıla. Bir satır, sonra sırada ne varsa ona dön: bir toplantı, sponsoruna bir mesaj, bu yükü seninle taşıyan kişiye bir arama.

Küçük bir tökezlemenin, bir alevlenmenin ya da en geniş anlamıyla bir nüksün ertesi sabahı. Bedensel, duygusal ya da başka türlü. Kafandaki en yüksek ses bütün çabayı başarısızlık ilan etmek ve öncesindeki her şeyi silmek istediğinde. Çaba boşa gitmedi, öncesi de silinmez. Zor anlarım, bugüne kadar kaydettiğim ilerlemeyi silmiyor. İkisi de aynı anda gerçek olabiliyor.

Neredeyse atlayacağın randevu, çünkü kötü bir günde gitmek, evde kalmaktan her zaman daha zor gelir. Kötü günlerde yine de gitmek, iyileşmenin büyük kısmıdır. İyi günler çoğunlukla kendi kendini idare eder.

Kimsenin alkışlamadığı sessiz dönem: bir programın altıncı sıradan haftası, ilerleme gibi hissettirmeyen fizik tedavi seansı, otuzuncu günün yirmi dokuzuncudan hiç farkı yokmuş gibi geldiği herhangi bir şeyin otuzuncu günü. İyileşmedeki asıl işin çoğu dışarıdan bakınca hiçbir şey olmuyormuş gibi görünür ve kendi hatırlatıcılarına tam da bu yüzden ihtiyaç duyar.

Bir de kıyaslama sarmalı: bir destek grubu paylaşımı, başka birinin zaman çizelgesi, henüz ulaşmadığın ve içten içe hiç ulaşamayacağından korktuğun bir dönüm noktası. Kendi şartlarımla devam ettiğim gerçeği değişmiyor satırı o an için orada. Yolunun hiçbir zaman başkasınınkine benzemesi gerekmiyordu ve senden başka kimse takip etmese bile değerlidir.